Ուրեմն մի պահ պատկերացնենք, որ այս գիշեր ազգովի աղաբլիթ կերանք: Իհարկե ոմանք, ում քաղաքականությունն առհասարակ չի հետաքրքրում, շատ ավելի հետաքրքրական երազներ տեսան, սակայն քանի որ աշխարհում առաջինը քրիստոնեությունն ընդունած երկրում պարադոքսաբար քաղաքականությունը շատ շատերին է հետաքրքրում, եղան ավելի շատ քաղաքական երազներ, ճիշտ է` "աղաբլիթի սկզբունքով": Օրինակ, նախագահ Սարգսյանը, որի նախագահ լինելն իհարկե չի կարող խանգարել վերջինիս, որպեսզի երազներ տեսնի, մանավանդ, որ հոգեբանները պնդում են, թե երազներ տեսնում են այն մարդիկ, որոնք նախքան քնելը շատ են մտածում, իսկ ամեն երկրի նախագահ ի պաշտոնե շատ է մտածում, այսպիսի երազ տեսավ: Իբր Իրանի նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադը գալիս է Երևան ու ասում, թե "Մենք չենք սիրում Ադրբեջանը, քանի որ նրանք մեր պատմությունն են գողանում, ու որևէ կասկած չունենաք, որ ԼՂ-ի հարցում մենք ձեր կողքին են", ապա արդեն շատ ավելի ազատ ու անկաշկանդ զրույցի ժամանակ, Իրանի նախագահը, որն այս պարագայում ուղղակի Մահմուդ է, ասում է. "Հարգելիս, օրինակ մենք մեր երկիրն անվանում ենք Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, քանի որ մեզ համարում ենք համաշխարհային այդ կրոնի առաջամարտիկը, ինչո՞ւ ուրեմն դուք ձեզ չեք անվանում Հայաստանի Քրիստոնեկան Հանրապետություն. չէ՞ որ դուք էլ այդ համաշխարհային կրոնն եք առաջինն ընդունել": Հենց այս խոսքերի վրա արթնանում է նախագահ Սարգսյանն ու հաջորդ օրն իսկ իր հրամանագրով, վարչապետի հավանությամբ, Մայր Աթոռի օրհնությամբ ու ԱԺ-ի հոտընկայս ծափահարությունների ներքո Հայաստանի Հանրապետությունը վերանվանում Հայաստանի Քրիստոնեական Հանրապետություն: Ճիշտ է, եղան որոշ կազմակերպություններ, որոնք վիճարկեցին այս որոշման սահմանադրականությունը, սակայն դա էական չէ: Նույն պահին Միխայիլ Սաակաշվիլին Թբիլիսիի Սեմնեբա եկեղեցում մոմ էր վառում, բայց դա էլ էական չէ: Դե, քանի որ երկիրը վերանվանում է քրիստոնեկան հանրապետություն, ուրեմն նախընտրական գործընթացներին այլ ընթացք է տրվում: Երկար մտածելուց հետո նախագահ Սարգսյանն ի վերջո որոշում է ՀՀԿ-ի մարտի 10-ին կայանալիք համագումարում չառաջադրվել կուսակցության նախագահի պաշտոնին: Սրանով նա դադարում է լինել հանրապետական, ինչպես Պուտինը նախքան նախագահ դառնալը դադարեց լինել "Եդինառոս", ու ստանում է գոնե տպավորություն, որ ինքը կուսակցությունից դուրս էլ նախագահ է: Այս մասին նրան հուշում է առավելաբար ՀՀԿ կրծքանշանի բացակայությունը: Էական չէՙ ով է դառնում ՀՀԿ նոր նախագահ, էականն այստեղ Հայաստանի Քրիստոնեական Հանրապետության նախագահի հաջորդ որոշումն է: Նա իր մոտ խորհրդակցության է հրավիրում հայաստանյան գրեթե բոլոր քաղաքական ուժերի ղեկավարներին, նախ մի շախմատային մրցաշար անցկացնում, որի հաղթողներին` արդար մրցակցության սկզբունքով, հրավիրում է փակ դռներից այն կողմ, դե իսկ պարտվողները ստիպված են լինում բավարարվել միայն նախագահի հետ նախագահականի դիմաց լուսանկարվելով: Իհարկե անգամ ամենապարզ երազում հնարավոր չէ տեսնել, թե ինչ է կատարվում նախագահների փակ դռներից այն կողմ, բայց այ, երբ խորհրդակցությունն ավարտվում է, սենյակից դուրս է գալիս Էդուարդ Շարմազանովը` ազնիվ ժպիտով: Շարմազանովը հանդես է գալիս հայտարարությամբ. "Հանրապետության նախագահ Սերժ Սարգսյանի մոտ անցկացված հայաստանյան քաղաքական որոշ ուժերի խորհրդակցության արդյունքում, ընդունվեց ԱԺ-ի գալիք ընտրություններին մասնակցելու համար նախագահի առաջարկած մեկ համամասնական ցուցակը` բոլոր ուժերի համար: Այսուհետ ոչ մի կուսակցություն ընտրություններին չի մասնակցի առանձին, մենք բոլորս ընկերներ ենք, մեկ ընտանիք, ու բոլորս էլ բոլոր ընտրություններին մասնակցելու ենք` միասնական ու համամասնաբար": Ցուցակում հետևյալ պատկերն է լինում. 1. Լևոն-Տեր-Պետրոսյան, այսպես, որովհետև այս մարդը չի կարող այլ թվի տակ հանդես գալ` բացի առաջինից, համ էլ նախագահ Սարգսյանի որոշմամբ` ցուցակը ճիշտ կլինի, որ գլխավորի "այս ամենի հիմնադիրը"` առաջին նախագահը: Նույն տրամաբանությամբ` 2. Ռոբերտ Քոչարյան: 3-րդ համարի համար միայն Լևոն Զուրաբյանը փոքր-ինչ պայքարեց գործող նախագահի հետ, բայց երբ առաջնորդ Տեր-Պետրոսյանը հորդորեց նրան, ասելով. §Լևոն, սա մեծ պարտիա է, հանգստացիր", Զուրաբյանն անցավ 4-րդ տեղ, 3-րդը թողնելով երրորդ նախագահին: 5-րդ տեղի համար էլ, անմիջապես հայտնվեց Խոսրով Հարությունյանը` ասելով. §Եթե մենք քրիստոնեական հանրապետություն են, ուրեմն քրիստոնեադեմոկրատ կուսակցության նախագահը պետք է լինի առաջին հնգյակում": Հարությունյանին հաջորդեցին Հովիկ Աբրահամյանը, Ստեփան Դեմիրճյանը, Արտաշես Գեղամյանը, Պարույր Հայրիկյանը` որպես "ամենառոմանտիկ հայ", և Նիկոլ Փաշինյանը` որպես "կոլեկտիվի համար երաժշտություն ապահովող": Միայն վերջին պահին հայտնվեց Արամ Զավենի Սարգսյանը` ասելով. "Բայց երևի ես էլ ուզեմ, է, պատգամավոր դառնալ, չէ, լավ է, բայց, հը` ուզե՞մ, թե չուզեմ...": Ի վերջո այս հարցում միջնորդեց Տիգրան Սարգսյանը, ասելով` "Իհարկե, Արամ ջան, բոլոր Սարգսյաններն էլ այս ցուցակում տեղ ունեն", ու երբ այս բոլորն ու էլի ոմանք Ստյոպա Սաֆարյանի անցկացած "լյուստրացիոն-տեստը¦ անցան, հաստատվեցին որպես Հայաստանի Քրիստոնեկան Հանրապետությունում գործող միակ` "Առաջինը, երկրորդը և երրորդը" կուսակցության համամասնական ցուցակի առաջին տեղերում: Ի դեպ ցուցակը անվտանգ պահելու գործառույթը հանձնարարվեց Արթուր Բաղդասարյանին, վերջինս էլ փոխարենն ուզեց առնվազն 11-րդ տեղը` իր համար, 12-րդը` Հեղինե Բիշարյանի: Նախագահ Սարգսյանը համաձայնեց, ճիշտ է` ասելով. "Արթուր ջան, դե բայց...": Ի դեպ, ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը, ճիշտ է, մի քիչ նեղսրտեց, որ ինքը առաջին հինգ տեղերում չկա, բայց համաձայնեց շախմատային մրցաշարին մասնակից բոլորի համար անվճար տրամադրել մեկական շիշ գարեջուր: Հետո միայն պարզվեց, որ Ծառուկյանն ու Ռուբեն Հայրապետյանը այդ օրը երկար զրուցել են ու որոշել ոչ թե ցուցակում տեղ ունենալու համար պայքարել, այլ այդ ցուցակում իրենց մարդկանց համար միջնորդել, քանի որ իրենցը իրոք խոսք չէ, այլ` գործ:

Ահա այսպես Հայաստանի Քրիստոնեկան Հանրապետությունում կազմվեց մեկ միասնական համամասնական ցուցակ, սակայն ընտրությունների օրն այս ամբողջ երազն ավարտվեց, պարզվեց, որ "Առաջին, երկրորդ, երրորդ" կուսակցությունը ոչ մի ձայն չէր հավաքել, հավանաբար այն պատճառով, որ ընտրություններին մասնակցած հայ ժողովուրդը հիշում է սուրբ Սարգիսին էլ, նրա որդի Մարտիրոսին էլ, ու նրանց հետ նահատակված 14 քաջերին էլ...: Ի դեպ, այն, որ Հայաստանը քրիստոնեկան հանրապետությունն է, խնդրում ենք ընդունել ի գիտություն:

ՀՈՎԻԿ ԱՖՅԱՆ