Այնպես, ինչպես կա
28 °
Երեւան
16:49:18
19
Ապրիլ


Լրահոս
ՀԱՍԱՐԱԿՈւԹՅՈւՆ
Պարույր Սեւակը՝ Անդրանիկի մասին 13:40 25/02/2012

Պարույր Սեւակը՝ Անդրանիկի մասինԱյսօր հայ մեծ զորավար Անդրանիկ Օզանյանի (1865 թ. փետրվարի 25-1927 թ. օգոստոսի 31) տարեդարձն է: Առիթն օգտագործելով` ձեզ ենք ներկայացնում հայ մեծանուն գրող Պարույր Սեւակի նամակ-գրախոսությունը (առանց կրճատումների)` Անդրանիկի մասին: Նշենք, որ  1963թ. Պարույր Սեւակի ձեռքն է ընկնում Անդրանիկի զինվոր Հակոբ Հակոբյանի (սասունցի Ծուռ Հակոյի) մեքենագիր գիրքը, որի ընթերցումից հետո Սևակը գրում է այս նամակ-գրախոսությունը։

"Իմ սերունդը Անդրանիկի մասին շատ քիչ բան գիտե, չասելու համար՝  համարյա բան չգիտի։ Սրա համար կարելի էր ամոթից գետինը մտնել, որովհետեւ Անդրանիկի մասին բան չիմանալը հավասար է իր ժողովրդի նորագույն պատմությանը անգետ լինելուն։ Բայց ամոթից գետին պիտի մտնենք ոչ թե մենք, որ մի ամբողջ սերունդ ենք, այլ նրանք, որոնց վզին է ընկնում մեր այս անգիտության պատրելի, բայց անքավելի մեղքը…

Եվ թվում է, թե հասել է ժամանակը, որպեսզի այսօր մեկ լվանանք մեր ամոթանքը, այս է հատկապես մեր սերնդի մարդկանց աոաջին ճիչը:

Մեր քույրերն ու եղբայրները (այս բառերի համազգային առումով) Սեւանի կորցրած ջրից ավելի արյուն են կորցրել, մարտիրոսության ու նահատակության սրախիճ ճամփաներով ոտաբոբիկ են անցել ոչ նրա համար, որ նրանց սուրբ արյունը փոխարկվի ինքնապահովագրության պղտոր ջրի եւ քաջաբար զոհված նրանց կյանքը կոխկրտվի մտավախության ցեխի մեջ:

Այլեւս բավակա՜ն է։

էլ հերի՜ք է:

Ժամանակն է, վերջապես, դադարեցնելու այն գիտակցված հավկուրությունը, որ հավասար է ոչ միայն ազգային դավաճանության, այլեւ վատթարագույն անբարոյականության, որովհետեւ երբ հերոսության ուրացումը յուրատեսակ դավաճանություն է, ապա մեծ մեռելների հիշատակի պղծումը զազրելի անբարոյականություն է…

Ես անհարմար եմ զգում, ուղղակի ամաչում եմ մեծարանքի որեւէ խոսք ասել Անդրանիկի հիշատակին: Այս մեծ ու սուրբ քաջի հանդեպ բոլորովին անպարտ ու անմեղ՝ ես չգիտեմ ինչու այս րոպեիս ինձ անձամբ պարտավոր ու մեղավոր եմ զգում այնքան, որ մեծարանքի ամեն խոսք ինձ թվում է սեփական հանցագործությունից հետո ուրիշի բերանով "մեղա" ասելու պես բան։

Բայց պիտի որ ասվի այդ "մեղան" եւ ասվի ոչ թե խոսքով, այլ գործով, ոչ թե ասած լինելով ձեռքերը լվանալու պիղատոսությամբ, այլ գործնականորեն ու հետեւողականորեն մեր նորագույն պատմության բոլոր աղավաղումները շտկելով, բոլոր սեւացումները սրբագրելով, որ հավասար է մեր կերած հացից ավազը ջոկելուն…

Ու եթե ինձ համար այսքան դժվար է Անդրանիկի մասին մեծարանքի խոսք ասելը, ապա ճիշտ նույն հոգեբանությամբ էլ չեմ կարող անձամբ իմ եւ իմ ողջ սերնդի անունից երախտագիտության խոսք չասել Անդրանիկի հազարավոր զինվորներից մեկին՝ Հակոր Հակոբյանին։

Ընկ. Հ. Հակոբյանի գործը եւ (այդ գործից էլ աոաջ) վարքը հուզիչ է մարդկայնորեն՝ իբրեւ զինվորի հարգանքի տուրք եւ մեծ զորավարի հիշատակին եւ միաժամանակ մի յուրատեսակ քաջագործություն է։

Նույն այն ժամանակ, երբ մեր նորագույն պատմությամբ զբաղվող տասնյա՛կ ու տասնյա՜կ մարդիկ` գիտնականներ իրենց վսեմ կոչումը իջեցնելով մինչեւ հավուր պատշաճության աստիճան եւ պատմաբանի իրենց բարձր դիրքերից հասնելով պատեհապաշտության մակարդակը՝ դարձել են գիտությունների թեկնածուներ ու դոկտորներ, կես ու լրիվ ակադեմիկոսներ,նույն այդ ժամանակ Անդրանիկի այս համեստ զինվորը, մեն ու մենակ, բոլորիս հայտնի չափով նաեւ վտանգած իրեն, տարիներ շարունակ արել է այն, ինչ պիտի անեին վերեւինները:

Արել է՝ ոչ թե քիթը պահած օրերի քամուն, այլ ձեոքը դրած այն կիզիչ կրակին, որ խիղճ Է կոչվում։

Արել է՝ որքան ներել են իր ուժերը:

Արել է՝ առանց շահախնդրության, եթե վսեմ շահախնդրության չէ ազնվությունն ինքը։

Ուրեմն եւ՝շնորհակալություն նրան ի խորոց սրտից բոլոր նրանց, ովքեր իմ օրին են, այսինքն՝ գրագետ կոչվելու իրավունքով հանդերձ անգրագետներ են՝ ոչ թե ինչ-որ կետադրական նշանների կամ շարահյուսական կանոնների մեջ, այլ ա՛յն նշանների, որով կետադրվել է իրենց տարաբախտ ժողովրդի պատմությանն ինքը, կանոնների, որոնք կազմել են շարահյուսությունը ազատության ու չգոյության…

Այս մեքենագիր գրքի ընթերցողներից ոմանք կարծում են, թե փաստաթղթերի այս ժողովածուն ավելի հարմար է հրապարակել "Բանբերում" Ո՛չ։ Այս ժողովածուն պիտի հրատարակի պետհրատը, մեծ տպաքանակով։ Ըստ որում պիտի հրատարակի ռուսերեն, անպատճառ՝ նաեւ ռուսերեն։

Ընկ. Հ. Հակոբյանին տրված է այն, ինչ չեն ունեցել մեր պատմաբանները, բայց ընկ. Հակոբյանը պատմաբան չէ, ուստի եւ թե՛ այս ժողովածուն եւ թե՛ ընկ. Հակոբյանի հավաքած մյոա նյութերը պիտի հրատարակել համապատասխան խմբագրի օգնությամբ եւ այս գործը պիտի լինի ընդամենը սկիզբ։

Սկիզբ՝ ամենից աոաջ Անդրանիկի գործնու գործունեությունը ի տես դնելու, գնահատելա ուղղությամբ, իսկ այնուհետեւ՝ մեր ժողովրդի ազգային – ազատագրական պայքարի նաեւ այլ հերոսների կյանքն ու գործը վեր հանելու եւ գնահատելու գծով:

Տակավին ապրում են, բարեբախտաբար, մեր հերոսական արյունաշաղախ երեկվա գոյամարտերի մասնակիցներից ոմանք (եւ վերջինները): ժամանակն է, որ գրել տրվեն ու հավաքվեն նրանց հուշերը, ինչպես նաեւ այն բոլոր պատմություններն ու երգերը, որոնք հասել են մոռացության դուռը, եթե չասենք, որ կիսով չափ արդեն ներս են մտել այդ դռնից։

Ընկ. Հակոբյանի գործի հրատարակումը պիտի որ սկիզբ լինի եւ այն ճանապարհի, որով իր ժողովրդին պիտի վերադառնա ոչ միայն անմեռ Անդրանիկը, այլեւ մեռած ու հեռավոր Փարիզում թաղված Անդրանիկը։

Ով՝ ով, բայց Անդրանիկը իրավունք չունի հանգչելու (եւ չի էլ կարողանա հանգչել) ոչ իր հայրենի հողում։

Այս "իրավունքը" պիտի խլվի Անդրանիկից։ Միակ իրավունքը։ Իսկ Անդրանիկի մնացած անչակերտավոր իրավունքները վերականգնեցնելու հապաղումն այլեւս անհանդուրժելի է, եթե չենք կամենում, որ Պատմությունը Դատավարություն լինելուց բացի դառնա նաեւ Դատախազ՝ մեզնից ավագ եւ մեզ հետեւող սերունդների հանդեպ…

ՊԱՐՈՒՅՐ ՍԵՎԱԿ

30 հունիս, 1963, Երեւան"

ՀԳ. - Հիշեցնենք, որ մեծ զորավարի աճյունը 2000 թվականին Փարիզի Պեր լաշեզ գերեզմանատնից տեղափոխվեց Երեւանի Եռաբլուր պանթեոն։


Ձեր կարծիքը (0)  |  Նամակ խմբագրին |  Տպել
| Share
Առնչվող հոդվածներ
Ո՞րն է, բոբո', մեր հայրենիք...13:19 15/04/2014
Լարսն ու ֆարսը14:19 17/02/2014
Ուր էլ լինենք, մենք մեր ափն ենք երազում13:49 01/02/2014
Իմ քաղաքը12:31 10/12/2013
Գենդեր. բանականությանս մեջքը սարսռում է11:43 20/11/2013
Երևանի քաղաքապետարանի պերճանքն ու թշվառությունը17:15 12/11/2013
"Քաղաքապետարանի անգործությունը հիվանդացրեց երեխայիս"10:07 09/08/2013
Խնդիրը տրանսպորտի ուղեվարձը չէ17:54 18/07/2013
Եթե հարցնենք քաղաքացուց...19:20 14/06/2013
"Ու մաշվում է երկիրը, մաշվում ենք բոլորս..."14:37 17/05/2013
Հիմա էլ հույսը նախագահական ընտրություններն են14:33 17/12/2012
"Չկայ օտար որևէ բառ, որուն հայերէնը չունինք, եղբայր, ինչու չէք գործածեր"17:55 16/11/2012
"Հալեպն այրվում է, մինչ մենք ջութակ ենք նվագում". սթափության կոչ համայն հայությանը09:21 07/11/2012
Փոփոխության քամի11:43 06/11/2012
Ծնունդով "ո՞ւրտեղացի" ես11:08 05/11/2012
Գոնե iYerevan.am-ը կլսի՞ երեւանցուն17:08 01/11/2012
Համազգայնության շուրջ13:03 08/10/2012
Նամակ Հայ Ազգին14:07 27/09/2012
"Խոսրովի արգելոց" քաղաքացիական նախաձեռնությունն ահազանգում է17:37 24/09/2012
Գիտաշխատո՞ղ, թե՞ գիտնական 13:20 18/09/2012
1 2 3
Այնուամենայնիվ
Շահան Գանտահարեանի սյունը

Շահան Գանտահարեան

Արդյունքներ և պատասխանի հստակեցումներ

Հայկական աշխարհը նախապատրաստվում է նշել Հայոց ցեղասպանության 99-ամյակը և աշխատանքային ժամացույցի սլաքները լարելու 100-ամյակի ուղղությամբ:
Էդիկ Անդրեասյանի սյունը

Էդիկ Անդրեասյան

Մենք գյուղապետություն ենք կառուցում

Եվ ես հատկապես նախանձում եմ նրանց, ովքեր էս գլխից գիտեն, թե այդ ղեկավարն ինչ է անում, ինչու է այս մարդուն հրաժարեցնում, ինչու է այն մյուսին դնում հրաժարվածի տեղը, ինչու է իր ելույթի մեջ այս ու այն բառը օգտագործում, ինչու է ուզում սահմանադրական փոփոխությունների փաթեթ լինի, եթե ինքը դեմ է այդ փոփոխություններին, և այլն, և այլն:
Հովիկ Աֆյանի սյունը

Հովիկ Աֆյան

Կարևոր փոփոխություն

Այդ առավոտ, երբ ննջասենյակում խառնվել էին խոհանոցից և բաց լուսամուտից եկող աղմուկները, Կարենն արթնացավ հաստատ որոշմամբ. այդ օրն անել մի բան, որը երբեք դեռ չէր արել: Կարենը 5 տարեկան էր, և չնայած նա դեռ լավ չէր հասկանում, թե ինչ է նշանակում որոշում, բայևայնպես նա հստակ որոշել էր այդ օրը անել հենց այն, ինչի մասին դեռ կխոսենք...
Նաիրա Ղազարյանի սյունը

Նաիրա Ղազարյան

Հանուն ազատության

Ազատությանը պետք է խնամել, վարժեցնել։ Հետո հասկացա։ Ինչ-որ մեկն ասել էր՝ ժամանակը բարեգործ չէ։ Եվ չէր սխալվել։ Ժամանակը ազատության դահիճն է...
Դերենիկ Մելիքյանի սյունը

Դերենիկ Մելիքյան

Ալիեւը կըմբռնի՞ Իրանի պատգամը...

Ադրբեջանը տարածաշրջանի աշխարհագրա-քաղաքական նոր վերիվայրումների ձախորդ հետեւանքներից խոյս տալու համար՝ ժպտադէմ շրջադարձ է կատարել Իրանի ուղղութեամբ. չէ՞ որ Ադրբեջանի հարաւային շրջանների իրանամէտ թալիշների գործօնն է առկայ...
Արծրուն Կոստանդյանի սյունը

Արծրուն Կոստանդյան

Մի փոքր ժամանակավրեպ որոշում

...Մուտքի մոտից սակայն լսելի էին դահլիճից հասնող ուրախ ձայները, շամպայնի խցանների շրխկ-թրխկն ու բաժակների զրնգոցը. ինքնամեծարվում էին տղերքը՝ իրենք էլ չհավատալով, որ այդքան խելացի են ու ժողովրդի, պետության մասին այդքան անձնուրացաբար մտածող
Սիրանի սյունը

Սիրան

Չե'մ վճարելու կենսաթոշակային պարտադիր 5 %-ը, եթե անգամ Պուտինը խնդրի

Ասել եմ, էլի կասեմ` մեր երկիրն այլեւս երկիր չէ, սա դարձել է հղփացածների եւ շփացածների որջ` իրենց սպասարկող վարձկաններով: Առաջ սա Գառնու քարերի սիմֆոնիայի երկիրն էր, սա Ծածկած շուկայի երկիրն էր, սա ...
Կարեն Մամիկոնյանի սյունը

Կարեն Մամիկոնյան

Աֆորիզմներ-92

Մեր կառավարության շնորհիվ շատերը ճաշակեցին ազատ և լավ կյանքի համը… օտարության մեջ:
Արմեն Վարդանյանի սյունը

Արմեն Վարդանյան

Երեք հանդիպում, կամ "Երկու հատ հաց կառնե՞ս՝ տուն տանեմ"

1994 թվականի հունվարի վերջին օրերն էին: Ռազմական գործողություններն առավել թեժ էին Արցախի հյուսիսարևելյան հատվածում: Ազերիներից ազատագրվում էր Մարտակերտի շրջանը...
Արաքս Պողոսյանի սյունը

Արաքս Պողոսյան

Ղարաբաղ, իմ սեր, դու էլ առաջվանը չես

...Սա է` ինչ կա. ուզում ես ուզիր, ուզում ես` ոչ: Բայց երեսով չտաս մեր սերը, որովհետև գուցե դա բոլորովին էլ սեր չէր, այլ սիրահարություն` կարճ ու վաղանցուկ: Իսկ նրանք, ովքեր հասկացան, որ...
Արմեն Հովհաննիսյանի սյունը

Արմեն Հովհաննիսյան

Սահմանադրության դատարան

...պսևդոլիբերալ հեքիաթները կպահեք ձեզ ապաստան տվող երկրների դիվանագետների համար: Ձեռք տա՝ կհավատան, ձեռք չի տա...
Անի Գրիգորյանի սյունը

Անի Գրիգորյան

Սերժ Ազատիչ

...Մինչդեռ Հայաստանն ահագին առաջ գնացած կլիներ, եթե Սերժ Սարգսյանն այս օպերատիվությամբ եւ զայրույթի ու վճռականության այս չափաբաժնով արդեն իսկ պատժած լիներ նրանց, ովքեր աղաղակող ձեւով խեղում են...
Ալեքսանդրա Պետրոսյանի սյունը

Ալեքսանդրա Պետրոսյան

Եղիր հեզ, բանող եզ…

... Ու եթե այս ամենից դուք չվիրավորվեցիք, ձեզ կաշառք առաջարկելուց եւ ձեր ձայնը վաճառելուց պարզ է` չէիք վիրավորվելու:
Սիւզան Խարտալեանի սյունը

Սիւզան Խարտալեան

Հայեացք Եւրոպայէն-նախագահական ընտրութիւններու առթիւ

Հայ մարդը պիտի իմանայ դժուար որոշումներու կայացման ձեւին ու գործընթացի մասին, յատկապէս այն, որ ինչպէս պիտի բաշխուին կորուստները: Կորուստներուն մասնակից պիտի ըլլան բոլորը, հասարակութեան բոլոր խաւերը, իւրաքանչիւրը իր չափին համապատասխան, սակայն ի վերջոյ պիտի շահին բոլորը:
Սուսաննա Մարգարյանի սյունը

Սուսաննա Մարգարյան

Երբ լրագրող ես

Ես զզվում եմ ինձ հասցեագրված "մի հատ սրան լրագրի, բայց իմ անունը չտաս" պահանջ-խնդրանքներից: Ես միշտ էլ հեգնել ու սրտնեղել եմ նրանցից, ովքեր նախ հիացել...
Լեւոն Սարգսյանի սյունը

Լեւոն Սարգսյան

Անպատժելիության զոհը

...կա՞ր մեկը, որ այս օրերին մեկ անգամ ևս չհամոզվեց, թե ինչպես մարդկային դաժանության դեմ երբեմն նույնիսկ տատամսում ու վարանում է տեր Աստվածն ինքը` ուժ չունենալով իր ամենազոր աջը մեկնելու կարոտյալին։
Թաթուլ Հակոբյանի սյունը

Թաթուլ Հակոբյան

Պատերազմի երեք սցենար

... ստացվում է, որ ստատուս-քվոյի պահպանման պայմաններում, երբ Հայաստանը, Արցախը և Ադրբեջանը տարածքային չափումով ոչինչ չեն զիջել և ոչինչ չեն նվաճել, կորցրել են շուրջ 4000 երիտասարդների:
Գոհար Հայրապետյանի սյունը

Գոհար Հայրապետյան

Փնտրում ենք իսկական տղամարդ

Եվ իրոք, ո՞վ է իսկական տղամարդը: Տարբեր կանանց համար իսկական տղամարդու մասին պատկերացումները բեւառային են: Մեկի իսկական տղամարդը խնամված ու միշտ սափրված մետրոսեքսուալն է, մյուսինը` չսափրված մաչոն, երրորդինը` "ակնոցավոր" ծրագրավորողը: Բայց կա տղամարդկային մի որակ, որը փնտրում են բոլոր կանայք:


©2014 Report.am
Իրավունքները պաշտպանված են
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈւԹՅՈւՆ   |   ՀԱՍԱՐԱԿՈւԹՅՈւՆ   |   ՏՆՏԵՍՈւԹՅՈւՆ   |   ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ   |   ՄՇԱԿՈւՅԹ   |   ԱՅԼ   |   ՄԱՐԶԱԿԱՆ Studio One - Website Design and Development